Jeśli interesujesz się biegami górskimi, na pewno słyszałeś kiedyś o UTMB. Ale czy słyszałeś kiedyś o UTM? UTM, czyli Ultra-Trail® Małopolska, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych festiwali biegów górskich w Polsce, określany przez organizatorów mianem „Festiwalu Trudnych Biegów Górskich”. Samo hasło nie jest marketingową przesadą – ten festiwal jest pełen wymagających tras. Czy to oznacza, że UTM jest imprezą wyłącznie dla twardych ultrasów i mocnych ultrasek? Nic bardziej mylnego – to festiwal absolutnie dla wszystkich!
Ultra-Trail® Małopolska – Festiwal Trudnych Biegów Górskich
Historia Ultra-Trail® Małopolska sięga 2016 roku, kiedy zawody odbyły się po raz pierwszy. Trasy prowadziły przez Beskid Makowski, Beskid Wyspowy i piękne Gorce. Początkowo baza zawodów związana była z Myślenicami, jednak od dziesiątej edycji sercem wydarzenia została Mszana Dolna. I to właśnie tutaj odbywa się jedno z najważniejszych wydarzeń polskiego trailu.
Od początku ideą było stworzenie festiwalu trudnych biegów górskich, który pokaże uczestnikom najpiękniejsze tereny i najciekawsze zakątki regionu. Dziś Ultra-Trail® Małopolska przyciąga zarówno początkujących biegaczy górskich, jak i najbardziej doświadczonych ultrasów. Tym samym Ultra-Trail® Małopolska doskonale łączy sport, turystykę i promocję regionu.
Czy UTM Małopolska to tylko malownicze trasy?
Festiwal UTM zasłynął ze swojego sztandarowego biegu UTM 170, czyli biegu na dystansie 170 km, który przewyższeniem i dystansem odpowiada legendarnemu Ultra-Trail du Mont-Blanc (UTMB). Jednak Paweł Derlatka, przedstawiciel Organizatora, podkreśla, że stopień trudności UTM 170 jest większy, bo w Alpach nie ma tyle sypkiego kamienia i innych naturalnych przeszkód.
Trudniejszy niż UTMB bieg przyciągał nieznających lęku twardych ultrasów i wiele mocnych ultrasek, a popularność Ultra-Trail® Małopolska rosła. Dziś UTM to coś więcej niż zawody oferujące najdłuższe dystanse. Festiwal Ultra-Trail® Małopolska proponuje biegaczom różne trasy, dystanse i różny, choć wciąż wysoki, stopień trudności.
Najkrótszym dystansem, idealnym dla początkujących biegaczy, jest bieg UTM 16 na dystansie 16 kilometrów z przewyższeniem +875 m, a na twardych ultrasów nieznających lęku czeka prawdziwe wyzwanie – UTM 240, czyli bieg na dystansie około 250 kilometrów i z przewyższeniem sięgającym +12 880 m. Wielu uważa, że jest to jedno z najtrudniejszych ultra w Polsce tylko dla najmocniejszych ultrasów. Do udziału dopuszczani są wyłącznie zawodnicy z odpowiednim doświadczeniem zdobytym podczas wcześniejszych biegów ultra.
Jeśli chcesz zdobywać doświadczenie, zrób to mądrze – z trenerem, który stworzy plan treningowy pod Twoje konkretne potrzeby.
Ciekawostki
- Ultra-Trail® Małopolska 2026 na dystansie 240 kilometrów ukończyło 8 ultrasów, a UTM 170 ukończyło 24 zawodników. Jeśli uważasz, że jesteś jednym z najmocniejszych ultrasów, może czas sprawdzić się na wymagającej trasie?
- rekord UTM 240 pochodzi z 2024 roku – Bartosz Gorczyca, jeden z najmocniejszych polskich ultrasów, pokonał ten dystans w niesamowitym czasie 39 godzin 57 minut i 8 sekund. Tego roku wśród kobiet najlepsza była jedna ze znanych, mocnych ultrasek Dominika Cieślak, z czasem 54 godziny 9 minut i 5 sekund;
- niemal wszystkie biegi Ultra-Trail® Małopolska startują w okolicy godziny 8:00 rano, z wyjątkiem UTM 170, które nie tylko dystansem odpowiada UTMB, ale także godziną startu – 17:00. Tym samym zawodnicy, podobnie jak podczas UTMB, zaczynają bieg o zmierzchu i pierwszą część dystansu pokonują nocą;
- najdłuższe dystanse takie, jak m.in. UTM 170 i UTM 240, pozwalają na zdobycie punktów kwalifikacyjnych UTMB Index oraz punktów ITRA.
Zdobywanie punktów to tylko jedna strona medalu – ważniejsze są jednak kilometry. Nie biegaj bez celu, pozwól sobie pomóc.
Memoriał Bartka Czajkowskiego
W tym miejscu warto wspomnieć o biegu UTM 45, nazywanym Memoriałem Bartka Czajkowskiego. Jest to bieg dedykowany pamięci zmarłego biegacza, a część dochodu z biegu wspiera Fundację Nagle Sami. Fundacja oferuje pomoc psychologiczną osobom dotkniętym utratą kogoś bliskiego. Dla wielu biegaczy start w tych zawodach to także duże emocjonalne przeżycie.
Zresztą cały Ultra-Trail® Małopolska to coś więcej niż tylko „festiwal trudnych biegów górskich”. UTM jest skierowane do osób poszukujących nie tylko malowniczych tras, ale także autentyczności. Wielu przyciąga możliwość kontaktu z górami w kameralnej atmosferze – wszak na UTM 170 przewidziano dla uczestników jedynie 80 miejsc, a na UTM 240 – tylko 50. Choć trasy tych wymagających biegów przebiegają przez szlaki w pięknych Gorcach i Beskidach, to dla wielu biegaczy to tylko dodatek do czegoś większego – do wartości, które wyznają wspólnie z organizatorem UTM.
Szukasz biegów górskich? Skorzystaj z naszego kalendarza, gdzie możesz wyszukać bieg według daty, lokalizacji lub rodzaju.
Fundacja 4 Alternatywy
Organizatorem Ultra-Trail® Małopolska jest Fundacja 4 Alternatywy z Krakowa, która od początku istnienia buduje markę UTM wokół ekologii, głębokiego szacunku do przyrody oraz współpracy z lokalnymi społecznościami. Jest to niewątpliwie organizator jedyny w swoim rodzaju, który wyznaje określone zasady, i to nie tylko „na papierze”, ale poprzez aktywne działania.
Są to:
- wegetariańskie punkty żywieniowe – poszanowanie świata roślin i zwierząt to najważniejsza zasada Fundacji. Członkowie Fundacji nie tylko nie jedzą mięsa, ale także nie oferują mięsa do jedzenia uczestnikom wszystkich biegów. Organizator wprost wskazuje, że na Ultra-Trail® Małopolska nie ma mięsa i nigdy nie będzie. Wszystkie punkty na trasie biegów na każdym dystansie są zaopatrzone wyłącznie w posiłki wegetariańskie.
- minimum 5 zł z każdej opłaty startowej Organizator przekazuje na cel charytatywny, a jest nim akcja „Człowiek zwierzakowi bratem”, w ramach której Fundacja 4 Alternatywy zebrane środki przeznacza na zakupy karmy i zabiegi weterynaryjne dla bezdomnych psów i kotów. Fundacja pomaga bezdomnym zwierzakom, organizując również zbiórki darów rzeczowych;
- planując przebieg tras przez różne nadleśnictwa, Fundacja 4 Alternatywy uwzględnia ograniczenia wynikające z form ochrony przyrody, a jednocześnie promuje mniej zatłoczone szlaki w Beskidach i Gorcach. Ogranicza także ilość odpadów – dlatego własny kubek i worek na śmieci to obowiązkowe wyposażenie każdego biegacza.
- w biurze zawodów nie dostaniesz pakietu przed startem, tylko numer startowy, a przy bardzo długich biegach – tracker GPS. Pakiet startowy otrzymujesz dopiero na mecie.
- organizacja zawodów to jedna z form łączenia społeczności, w tym włączenia w społeczność osób wykluczonych: niepełnosprawnych, uzależnionych czy starszych. Celem nie są tylko same zawody, ale także ciepła atmosfera – zadowolenie zawodników, ale też partnerów i wolontariuszy. Dodatkowo na każdych zawodach prowadzona jest zbiórka odzieży sportowej, która trafia do pacjentów wychodzących z uzależnień w ośrodkach Stowarzyszenia MONAR.
Udział w czymś więcej niż tylko biegu
Zasady, którymi kieruje się Organizator Ultra-Trail® Małopolska, są dość odważnym manifestem w świecie, w którym zadowalanie innych stało się pewnym standardem. Fundacja 4 Alternatywy wprost wskazuje, że tego nie robi – jeśli więc przeszkadza ci brak mięsa na punktach żywieniowych, to musisz wziąć własny prowiant albo wybrać inny bieg.
I ja tę postawę podziwiam i szanuję.
Być może więc na Ultra-Trail® Małopolska nie zobaczysz tłumu biegaczy, a organizator nie będzie bił rekordów pod względem liczby uczestników. Ale zobaczysz coś więcej – autentyczność i możliwość kameralnego doświadczania piękna gór wśród ludzi, którzy podzielają Twoje wartości. W bieganiu coraz częściej szukamy nie tylko pasującego nam dystansu, ale środowiska, w którym możemy poczuć atmosferę wspólnoty. Koszulki na starcie i medale na mecie coraz mniej skłaniają nas do startu w zawodach. Coraz częściej biegacze chcą, aby ich start w zawodach nie był tylko biegowym doświadczeniem, ale głównie emocjonalnym przeżyciem.
Emocje to nieodłączny element biegania. Zobacz, jakimi emocjami dzielą się biegacze, którzy skorzystali z pomocy naszego trenera.
Eco Ultra-Trail® Małopolska
Coraz częściej wzięcie udziału w zawodach staje się sposobem na pokazanie wartości, które podzielamy. Trail jest tego doskonałym przykładem – tu nikt nigdy nie protestował, że na trasie nie otrzyma picia w plastikowym kubku, a śmieci musi zabrać ze sobą. Także Ultra-Trail® Małopolska ma na celu podnoszenie świadomości społecznej w zakresie ochrony środowiska naturalnego i uczynienie każdego z uczestników biegu współodpowiedzialnym za czystość szlaków. Zawodnicy są zobowiązani do przestrzegania zasad Eco & Fair Play, które mówią, że m.in.:
- trasy biegów przebiegają przez tereny nadleśnictw: Nadleśnictwa Myślenice, Nadleśnictwa Limanowa, Nadleśnictwa Nowy Targ, Nadleśnictwa Krościenko, a trasy UTM 170 i UTM 240, czyli najbardziej wymagających biegów, przebiegają przez przepiękny Gorczański Park Narodowy, którego regulamin trzeba przestrzegać;
- każdy uczestnik biegu swoją postawą chroni środowisko naturalne, dba o utrzymanie krajobrazu i ekosystemu, mając świadomość, że człowiek, jak każdy żywy organizm, jest elementem środowiska przyrodniczego i podlega jego prawom, tym samym na trasie nie wolno zostawiać śmieci, a w lesie należy zachować ciszę;
Ale także nakazuje uczestnikom zawodów Ultra-Trail® Małopolska:
- kierować się zasadą szacunku do samych siebie, innych uczestników i do środowiska naturalnego;
- kierować się zasadą solidarności nad rywalizacją i udzielać pomocy potrzebującym;
- oraz, co wydawałoby się oczywiste, nie oszukiwać poprzez zejścia z wyznaczonego szlaku i skracanie trasy, a bieg ukończyć o własnych siłach.
Mszana Dolna – miejsce, gdzie spotykamy się w 2027 roku
Jeśli skusił cię przepiękny Gorczański Park Narodowy, najdłuższe lub nieco krótsze dystanse, albo może wegetariańskie przekąski na punktach żywieniowych, to mam dla Ciebie dobrą informację – przed nami kolejna edycja wydarzenia, na którą już dziś możesz się zapisać. Ultra-Trail® Małopolska 2027 odbędzie się w dniach 21–23 maja, a Mszana Dolna ponownie zgromadzi miłośników górskiego biegania. To wydarzenie, które ma wyzwania dla ambitnych i twardych ultrasów, ale także dla początkujących biegaczy górskich.
Założyciel Fundacji 4 Alternatywy, Paweł Derlatka, podkreśla: „Zależy mi na tym, żeby uroki tych miejsc poznało więcej osób”. I właśnie w tym zdaniu najlepiej zawiera się idea UTM. To nie tylko rywalizacja i kolejne kilometry – to spotkanie ludzi kochających trail, góry i naturę. Niezależnie od tego, czy wybierzesz UTM 16, UTM 64, czy legendarny UTM 240, czeka cię prawdziwe wyzwanie. A po przekroczeniu mety prawdopodobnie zrozumiesz, dlaczego tak wielu ultrasów wybiera Ultra-Trail® Małopolska.
